Polska Stolica Kultury to inicjatywa Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która powstała aby wspierać i promować życie kulturalne w polskich miastach. Idea narodziła się w trakcie konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Dzięki niej swój potencjał artystyczny i kulturalny będą mogły zaprezentować miasta-finaliści konkursu: Bielsko-Biała w 2026 roku, Katowice w 2027 roku i Kołobrzeg w 2028 roku.
Konferencja inaugurująca projekt „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” z udziałem Marty Cienkowskiej, ministry kultury i dziedzictwa narodowego, odbyła się w Fabryce Norblina w Warszawie. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz miast uczestniczących w projekcie: Jarosław Klimaszewski, prezydent Bielska-Białej, Maciej Stachura, zastępca prezydenta Katowic i Ilona Grędas-Wójtowicz, zastępca prezydenta Kołobrzegu.
Polska Stolica Kultury to zarówno tytuł, jak i ruch społeczny, który zmienia sposób myślenia o kulturze i roli miast w jej kształtowaniu. Chcemy, aby projekt ten inspirował, łączył, edukował, podkreślając lokalne wartości oraz umożliwiając ich współtworzenie przez mieszkańców i artystów. Ma on stworzyć platformę wymiany doświadczeń, inspirując miasta do dzielenia się wiedzą, modelami działania i strategiami kulturowymi. Będzie to projekt długofalowy, który zbuduje trwałe fundamenty dla przyszłych pokoleń, nie tylko w formie wydarzeń, ale także inicjatyw społecznych, kulturalnych i ekonomicznych – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – Polska Stolica Kultury opiera się na założeniu, że miasta nie rywalizują ze sobą, lecz czerpią siłę z własnej tożsamości i dziedzictwa. Każde miasto jest inne. Posiada własne zasoby, możliwości i dorobek, a przez to zupełnie inaczej wyraża kulturę. Tytuł Polskiej Stolicy Kultury nie jest więc wyścigiem o miano najlepszego, lecz uznaniem dla autentyczności w najbardziej lokalnym i niepowtarzalnym wydaniu – dodała.
Czym jest Polska Stolica Kultury?
Głównym celem projektu „Polskie Stolice Kultury 2026–2028” jest pokazanie, jak ważna jest rola kultury w rozwoju miast. Ma on pomóc w budowaniu marki miast poprzez realizację programów artystycznych, opartych na lokalnym potencjale twórczym, które będą integrować mieszkańców. Działania te będą nawiązywać do unikalnych cech miast i regionów, a także do współczesnych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne. Projekt pokaże też, jak idea zrównoważonego rozwoju może być częścią życia artystycznego miasta.
Projekt jest finansowany ze środków budżetu państwa. Na realizację wybranych wydarzeń artystycznych każda Polska Stolica Kultury otrzyma po 1 mln zł. Inicjatywa będzie też finansowana z funduszy norweskich i EOG. Jej partnerami będą: Norweski Dyrektoriat ds. Kultury oraz Norsk Kulturforum (NOKU).
Koordynatorem projektu jest Narodowe Centrum Kultury, a jago partnerami Polska Organizacja Turystyczna oraz Totalizator Sportowy. Projekt jest jednym z 58 priorytetów polityki rządu, które zostały przyjęte 9 września br. na posiedzeniu Rady Ministrów.
Różne oblicza Polskich Stolic Kultury
Polska Stolica Kultury ma stać się symbolem jakości i autentyczności w kulturze oraz inspiracją dla innych miast. 17 stycznia 2026 roku tytuł jako pierwsza obejmie Bielsko-Biała. Następnie, w 2027 roku przekaże go Katowicom, a te – w 2028 roku – Kołobrzegowi. Każde z trzech miast będzie miało możliwość zaprezentowania swojej tożsamości, potencjału twórczego oraz bogactwa kultury, które są zakorzenione w lokalnej wspólnocie:
- Bielsko Biała (Tkamy dobrostan) – wizja miasta jako krosna, na którym tkany jest dobrostan mieszkańców w oparciu o dialog między różnymi grupami społecznymi i sektorami życia społeczno-gospodarczego.
- Katowice (Play!) – zaproszenie do włączenia w życie kulturalne wszystkich mieszkańców, zawierające w swojej artystycznej wizji i strategii wyjście z zamkniętej strefy kultury wysokiej w kierunku jak najszerszej partycypacji w kulturze i sztuce.
- Kołobrzeg (I Sea You) – zwrot w kierunku natury i potrzeba dania głosu małym, lokalnym społecznościom, aby z ich perspektywy przyjrzeć się największym globalnym wyzwaniom.
Źródło: KPRM/Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
