Od 10 października na Zamku Królewskim w Warszawie można oglądać wystawę „Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało”. Ekspozycja opowiada o tym, jak – poprzez ubiór i wygląd – człowiek od wieków wyrażał swoją tożsamość, status i emocje. Ukazuje strój nie tylko jako element dekoracyjny czy estetyczny, ale przede wszystkim jako język pełen znaczeń, symboli i społecznych kodów. Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających do 8 lutego 2026 roku.
Strój jako komunikat
Ubiór to język, który nieustannie sygnalizuje tożsamość, władzę, status społeczny, gust i poglądy – od szat królewskich po ekstrawaganckie kreacje współczesnych wizjonerów mody. Potrafi mówić wprost, ale i zdradzać więcej, niż byśmy chcieli. Bywa zarówno narzędziem ucisku, jak i symbolem wyzwolenia. Odzwierciedla zmiany społeczne i jednocześnie łączy z tradycją, którą niekiedy przetwarza w ironiczny sposób.
Wystawa „Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało” – na przykładzie znakomitych dzieł malarstwa, rzeźby i sztuki użytkowej – śledzi znaki ukryte w stroju, pozwalając czytać go jak książkę. Odnosząc się kolejno do historycznych figur: władcy, rycerza, myśliwego, strojnej kobiety czy filozofa, odsłania bogactwo znaczeń zawarte w ubiorach na przestrzeni wieków. Unaocznia też, w jaki sposób poszczególne motywy powracają po stuleciach, uzbrojone w nowe, często odmienne znaczenia. Jednym z nich jest gorset, dawne narzędzie patriarchalnego ucisku, które dziś symbolizuje kobiecą siłę.
Wystawa ukazuje modę jako społeczną grę, w której narzędziem jest siła perswazji, a stawką – prestiż, atrakcyjność i władza. Prowokuje przy tym do zadania sobie pytania: czy gram w tę grę świadomie, czy tylko odgrywam narzuconą mi rolę?
Co zobaczysz na wystawie?
Na ekspozycji znalazło się ok. 250 różnorodnych obiektów z różnych epok – od XVI stulecia po współczesność. Publiczność może podziwiać dzieła wypożyczone z muzeów krajowych i zagranicznych, w tym z paryskiego Luwru, Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu czy Galerii Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie, a także ze zbiorów prywatnych. Wśród nich znalazły się obrazy, rzeźby, stroje historyczne, elementy garderoby oraz projekty najwybitniejszych twórców mody. Narrację ekspozycji tworzą m.in. obrazy Marcella Bacciarellego i Bartłomieja Strobla, porcelanowe figurki, ceremonialne miecze, pasy kontuszowe, stroje haute couture Yves’a Saint Laurenta czy tęczowe kostiumy Thierry’ego Muglera.
Źródło: KPRM/Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
