Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych przypada co roku na 1 marca, to święto poświęcone bohaterom powojennego podziemia antykomunistycznego w Polsce. Upamiętnia tych, którzy po zakończeniu II wojny światowej kontynuowali walkę o niepodległość kraju, sprzeciwiając się komunistycznym władzom podporządkowanym Związkowi Radzieckiemu.
Po upadku powstania warszawskiego władzę w Polsce przejęli komuniści. Polskie Państwo Podziemne, nieufne wobec nowych rządów, szykowało się do dalszego zbrojnego oporu. Jednak po aresztowaniu jego przywódców struktura ta została rozbita, a jedyną aktywnie działającą organizacją pozostały Narodowe Siły Zbrojne (NSZ).
W maju 1945 roku powstała Delegatura Sił Zbrojnych na Kraj, która we wrześniu tego samego roku przekształciła się w organizację Wolność i Niezawisłość (WiN). Choć WiN nie prowadziła już działań zbrojnych, jej głównym zadaniem było przeciwdziałanie zwycięstwu partii komunistycznej w wyborach. Poza NSZ i WiN w walce z komunistycznym reżimem uczestniczyło także wiele innych formacji konspiracyjnych zrzeszających dawnych żołnierzy Armii Krajowej oraz ludzi podziemia niepodległościowego.
