5 września 2025 r. agencja ratingowa Fitch ogłosiła decyzję o zmianie perspektywy ratingu na negatywną, utrzymując jednocześnie ocenę ratingową Polski na poziomie A-/F1 odpowiednio dla długo- i krótkoterminowych zobowiązań w walucie zagranicznej oraz A-/F1 odpowiednio dla długo- i krótkoterminowych zobowiązań w walucie krajowej.
Decyzja agencji spowodowana jest w szczególności zwiększonym deficytem w latach 2024 i 2025 (na poziomie prawdopodobnie 6,7% PKB) a także zwiększonymi wyzwaniami politycznymi we wdrażaniu środków fiskalnych oraz, w ocenie agencji, brakiem wiarygodnej kotwicy fiskalnej, które prawdopodobnie skomplikują zdolność Polski do przeprowadzenia znaczącej konsolidacji fiskalnej przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi w 2027 r. Agencja przewiduje, że wyższy deficyt fiskalny doprowadzi do szybszego wzrostu długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, zmierzającego do 68% PKB do 2027 r.
Fitch prognozuje, że deficyt wzrośnie do 6,9% w 2025 r. (ponad dwukrotnie więcej niż mediana „A” wynosząca 2,9%), a następnie nieznacznie spadnie do 6,8% PKB w 2026 r., powyżej rządowej prognozy budżetowej wynoszącej 6,5%, a następnie do 6,3% w 2027 r.
Agencja Fitch prognozuje, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie do 59,3% PKB w 2025 r. z 55,3% w 2024 r. i 49,5% w 2023 r.
Agencja Fitch prognozuje, że relacja długu publicznego do PKB będzie nadal rosła w kolejnych latach, o ile nie zostaną podjęte dodatkowe działania konsolidacyjne.
Zdaniem Agencji, początek kadencji prezydenta Karola Nawrockiego uwypukla prawdopodobne wyzwania, z jakimi będzie musiała zmierzyć się koalicja w zakresie wdrażania polityki. Fitch zauważa, że od momentu inauguracji na początku sierpnia prezydent zawetował szereg ustaw, publicznie wyraził sprzeciw wobec podwyżek podatków i przedstawił propozycje ich obniżek. W warunkach wzmożonej polaryzacji politycznej, co pokazały majowe wybory prezydenckie, wpływ krajowych uwarunkowań politycznych na decyzje polityczne prawdopodobnie wzrośnie przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi, które odbędą się w październiku 2027 roku. Mogłoby to ograniczyć pole manewru we wdrażaniu kontrowersyjnych politycznie środków przed 2028 rokiem, w tym tych wspierających konsolidację fiskalną.
Jednocześnie wg agencji rating Polski wspierany jest przez dużą, zdywersyfikowaną i odporną gospodarkę, historię solidnej polityki makroekonomicznej opartej na członkostwie w UE, solidne finanse zewnętrzne oraz wyższą i bardziej stabilną bazę dochodów budżetowych niż w krajach o podobnej ocenie. Równoważą się one z wysokim deficytem, rosnącym długiem publicznym oraz niższym poziomem dochodów i wskaźników jakości zarządzania w porównaniu z krajami o podobnej ocenie.
Agencja Fitch prognozuje wzrost na poziomie 3,2% zarówno w 2025 r., jak i w 2026 r., powyżej mediany na poziomie 2,3%, ponieważ wpływ amerykańskich ceł na perspektywy wzrostu w strefie euro zostanie w dużej mierze złagodzony przez konsumpcję krajową i wzrost absorpcji funduszy UE (około 1% PKB w 2025 r. i 3% w 2026 r.). Niemniej jednak wdrożenie reform niezbędnych do utrzymania finansowania UE pozostanie kluczowe dla utrzymania silnego wzrostu PKB.
Agencja Fitch prognozuje, że w latach 2025–2027 deficyt rachunku bieżącego wyniesie ok. 1%, co w zupełności zostanie pokryte dzięki napływowi netto bezpośrednich inwestycji zagranicznych wynoszącemu średnio 2% PKB. Bufory zewnętrzne Polski nadal się wzmacniają, a prognozowane rezerwy walutowe mają osiągnąć 249 mld USD (214 mld EUR) do końca 2025 r., pokrywając 5,3% prognozowanych bieżących płatności zagranicznych. W wyniku redukcji zadłużenia sektora publicznego i prywatnego zadłużenie zagraniczne netto Polski spadło z 37,1% PKB w 2013 r. do pozycji wierzyciela netto na poziomie -1,7% w 2024 r. (mediana „A” -6,0%). Agencja Fitch przewiduje, że w średnim terminie Polska będzie nadal wzmacniać swoją pozycję wierzyciela netto.
Perspektywy ratingu
Czynniki, które mogą wpłynąć na podniesienie oceny ratingowej to wzrost zaufania do zdolności Polski wdrożenia środków konsolidacji fiskalnej wystarczających do ustabilizowania relacji długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB w perspektywie średnioterminowej.
Obniżenie ratingu jest możliwe w przypadku niepowodzenia w ustabilizowaniu długu publicznego w stosunku do PKB w średnim okresie, na przykład z powodu braku możliwości wdrożenia środków konsolidacji fiskalnej, niższego wzrostu lub znacznego wzrostu kosztów finansowania rządu.
Przyczyną mogą być ponadto znacznie niższe średnioterminowe perspektywy wzrostu, np. z powodu erozji konkurencyjności lub słabszego otoczenia zewnętrznego.
Źródło: KPRM/Ministerstwo Finansów
