17 stycznia w Bielsku-Białej z udziałem minister kultury i dziedzictwa narodowego Marty Cienkowskiej odbyła się inauguracyjna ceremonia pierwszej Polskiej Stolicy Kultury. Wydarzenie rozpoczęły barwne korowody taneczne, po których na Placu Ratuszowym zorganizowano koncert „Evviva l’arte”, a kulminacją dnia była gala w Cavatina Hall. W 2026 roku miasto będzie gospodarzem ponad stu wydarzeń w ramach programu „Tkamy dobrostan”, promującego dialog, współpracę i dobrostan mieszkańców poprzez metaforę krosna tkackiego.
Projekt „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” stanowi jeden z 58 priorytetów polityki rządu i zostanie sfinansowany ze środków samorządów, budżetu państwa oraz funduszy norweskich i EOG w ramach ich czwartej edycji w Polsce.
Przemówienie minister Cienkowskiej
Podczas koncertu minister Marta Cienkowska podkreśliła znaczenie inicjatywy:
„To dla mnie z jednej strony ogromny zaszczyt, a z drugiej – radość i satysfakcja, że udało się zrealizować inicjatywę pod nazwą Polska Stolica Kultury. Cieszę się, że pierwszą Polską Stolicą Kultury jest właśnie Bielsko-Biała. Startowaliście w konkursie o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury jako „miasto splotów”. To metafora, w której zamyka się między innymi współtworzenie kultury, kreatywne działania artystów i odbiorców, „tkanie dobrostanu”, które dzieje się na dodatek w mieście o bogatych, wielokulturowych korzeniach. W mieście, którego fundament wrażliwości wyrasta z szacunku dla odmienności. W mieście, w którym dziedzictwo postaw i dokonań w unikalny sposób oddziałuje na kulturę tworzoną tu i teraz, kulturę wyjątkową dla tego konkretnego miejsca, dla tego konkretnego miasta. Tak wyobrażam sobie siłę i rolę aktywnej kultury. Kultury obecnej, sprawczej i kształtującej. Czerpiącej pełnymi garściami z własnej, unikalnej historii”.
Dodała: „Jednym z najważniejszych zadań, jakie stoją przed Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest przybliżanie kultury, rozszerzanie jej dostępności i budowanie potencjału opartego na naszym dziedzictwie. Tworzymy w ten sposób ważny i mocny fundament dla przyszłych pokoleń. Wzmacniając i wspierając to, co wyjątkowe, tworzymy przestrzeń rozwoju. Uwalniając twórcze potencjały – dokładamy cegiełki do wielowątkowej i wielobarwnej opowieści o nas samych”.
Etapy ceremonii otwarcia
Uroczystość składała się z trzech głównych części:
Korowody taneczne na Placu Wojska Polskiego
Korowody wyruszyły z czterech punktów miasta: Starego Rynku, Liceum Ogólnokształcącego im. Władysława Kopalińskiego, parkingu przy ul. Ignacego Jana Paderewskiego oraz przejścia podziemnego przy ul. 11 Listopada. Uczestniczyły w nich Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku, Walimy w Kocioł, Fiat 126p, Orkiestra Dęta Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej, szczudlarze i żonglerzy. Na Placu Wojska Polskiego wykonano wspólnego poloneza.
Koncert „Evviva l’arte” na Placu Ratuszowym
Bielska Orkiestra Kameralna pod dyrekcją Mateusza Wałacha z DJ-em Michałem Sandeckim połączyła tradycję z nowoczesnością. Wystąpili Urszula Dudziak, Kamil Bednarek, Andrzej Krzywy, Adam Nowak, Beata Bednarz, Beata Przybytek, Iwona Loranc, Andrzej Lampert, Wojciech Myrczek, Maciej Szymonowicz, Alien i Majtis, Riffertone oraz Dominik Czuż. Kamienice zdobiły wizualizacje historii miasta – od tradycji włókienniczych po współczesną sztukę.
Gala w Cavatina Hall
Orkiestra Teatru Polskiego La Nostra Banda wykonała Mazura z „Halki” Stanisława Moniuszki, koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina w interpretacji Mateusza Dubiela (zwycięzcy konkursów chopinowskich) oraz „Poemat Symfoniczny” Jacka Obstarczyka. Dzieło hołdowało wielokulturowości Bielska-Białej, łącząc klasykę wiedeńską, folklor góralski i żydowski, jazz oraz motywy przemysłowe.
Wydarzenia w styczniu i highlights programu 2026
W styczniu trwają wystawy: „Nie‑obojętność” (Galeria Punktu 11), „Ukryte rzeki” (przejście pod Placem Chrobrego), „Powrót do źródła” (Galeria Miejska) oraz „Gosiołki” (Ratusz). 24 stycznia w Pralni Pedanteria premiera instalacji „Pralnia Pamięci” Teatru Polskiego, przywracającej historię pralni dla Auschwitz-Birkenau.
Program obejmuje festiwale jak Bielska Zadymka Jazzowa czy Festiwal Gitarowy, a także nowości:
- „Wędrujący Festiwal” (12-14 czerwca) – ekologiczne instalacje, Gigalalki, warsztaty.
- Preisner Scoring Competition (23-27 czerwca) – konkurs dla kompozytorów do 35 lat, z finałem utworem laureatów, koncertem Zbigniewa Preisnera (z Lisą Gerrard i innymi) i wydarzeniami o Kieślowskim.
- Miejska Promenada Kultury i „Carmen” (28 i 30 sierpnia) – warsztaty, opera plenerowa na ul. Zamkowej.
- Zamknięcie 12 grudnia – koncert na Placu Wojska Polskiego i przekazanie tytułu Katowicom Koleją Śląską.
Pełny program obchodów Polskiej Stolicy Kultury Bielsko-Biała 2026 https://bb2026.pl/program/
Źródło: visinfo24.pl za KPRM/ Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
