Z aktywów Łukasiewicz – EMAG powstał Łukasiewicz – Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa. „To dla nas dzień symboliczny, ponieważ wdrażamy w życie jeden z ważnych filarów strategii naszej sieci badawczej – czyli kompetencje z zakresu transformacji cyfrowej” – powiedział dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz, podczas uroczystości powołania instytutu, która odbyła się 3 lipca 2025 r. w Katowicach.
Łukasiewicz – Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa (w skr. Łukasiewicz – AI) jest dziś jednym z nielicznych państwowych instytutów badawczych w Polsce, zajmujących się sztuczną inteligencją i cyberbezpieczeństwem. Łukasiewicz – AI odgrywa wiodącą rolę we wdrażaniu krajowej strategii rozwoju AI, koncentrując się na budowie infrastruktury, realizacji projektów o realnym wpływie na gospodarkę i społeczeństwo oraz kształceniu kadr przyszłości.
„Wykorzystanie istniejących aktywów do powołania nowego instytutu to nie jest wyłącznie kwestia techniczna, ale kwestia przenoszenia w jedno miejsce kompetencji, które mamy w >>Łukasiewiczu<<, także kompetencji cyfrowych – tak, aby budować większe projekty. Zarówno, jeżeli chodzi o skalę finansowania, ale także zakres tych projektów” – stwierdził prezes dr Hubert Cichocki.
Dodał, że Instytut chce wspierać firmy z sektora MŚP w adaptowaniu rozwiązań z dziedziny AI.
„Chcielibyśmy wesprzeć polski sektor małych i średnich przedsiębiorstw w tym obszarze tak, aby mogły korzystać z narzędzi z zakresu sztucznej inteligencji, aby poprawiały swoją wydajność. A tym kanałem wpływać na poziom konkurencyjności naszej gospodarki” – argumentował prezes.
Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska podkreśliła, że skuteczna transformacja energetyczna nie może się odbywać bez udziału sztucznej inteligencji.
„Nie ma transformacji energetycznej bez zastosowania nowoczesnych rozwiązań, wypracowanych najlepiej w Polsce albo przynajmniej w Europie. A już na pewno nie istnieje bezpieczeństwo energetyczne bez skutecznych mechanizmów cyberezpieczeństwa, zabezpieczających przed atakami” – powiedziała minister klimatu i środowiska.
Na korzyści dla biznesu, związane z pracami Instytutu-AI, wskazał Michał Gramatyka, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.
„Takie jednostki naukowo-badawcze jak Instytut-AI są w stanie wyprodukować algorytmy, które trafią na rynek, dzięki którym nasz biznes będzie bardziej efektywny, a małe i średnie przedsiębiorstwa będą mogły lepiej zarabiać”
Dyrektor Instytutu Łukasiewicz – AI prof. Jan Kozak dodał, że zmiany pozwolą rozszerzyć prace badawczo-rozwojowe.
W najbliższych latach Instytut-AI planuje uruchomienie otwartego centrum mocy obliczeniowej dla startupów, MŚP, administracji i naukowców (umożliwiającego trenowanie dużych modeli AI bez inwestycji we własny kosztowny sprzęt). Równocześnie Instytut inicjuje program „AI for All”, którego celem jest upowszechnienie wiedzy o sztucznej inteligencji i przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu (m.in. poprzez edukację różnych grup wiekowych i promocję dobrych praktyk cyberbezpieczeństwa).
Uzupełnieniem tych działań będzie Krajowe Centrum Zaufanej AI – interdyscyplinarne laboratorium, które pomoże w certyfikacji algorytmów pod kątem bezpieczeństwa, odporności, „wyjaśnialności” i zgodności z regulacjami (AI Act, NIS2), zapewniając rozwój godnej zaufania sztucznej inteligencji.
Instytut prowadzi następujące przedsięwzięcia:
– rozwój cyfrowych bliźniaków (wirtualnych modeli, na których można testować różne zdarzenia) dla ciepłownictwa i przemysłu przetwórczego, umożliwiający bezpieczne testowanie scenariuszy i szkolenie operatorów;
– w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i IoT powstaje platforma AI-Shield, która w czasie rzeczywistym wykrywa anomalie w milionach urządzeń inteligentnych – od fabryk po smartfony;
– we współpracy ze szpitalami dziecięcymi realizuje projekt cALL-POL & MAINE, personalizujący leczenie białaczki na podstawie analiz multiomicznych i modeli ML;
– dzięki systemowi RuleMiner udostępnia „wyjaśnialne” modele regułowe dla sektora finansów, ubezpieczeń i administracji, wspierając przejrzyste decyzje algorytmiczne;
– platforma edukacyjna Compass wykorzystuje generatywne LLM-y do tworzenia spersonalizowanych zadań matematycznych i programistycznych dla szkół i uczelni;
– projekt „Dostępna książka” – przedsięwzięcie z zakresu Społecznej Odpowiedzialności Nauki i AI; jego celem jest przygotowanie nagrań książek przetłumaczonych na Polski Język Migowy i udostępnienie ich w otwartym dostępie. Tak przygotowane nagrania, poza zwiększaniem dostępności literatury dla osób głuchych, stanowią materiał treningowy do automatycznego tłumaczenia tekstów z języka polskiego na PJM;
Należący do Sieci Badawczej Łukasiewicz Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa zatrudnia ponad 120 ekspertów i realizuje ponad 50 projektów badawczo-rozwojowych (m.in. w programach Horyzont Europa, DIGITAL oraz NCBR).
Instytut realizuje również zadania na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, ze szczególnym uwzględnieniem cyberbezpieczeństwa. Potwierdzeniem tych kompetencji jest przyznany status akceleratora Centrum Testowego DIANA (The Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic), co otwiera drogę do ścisłej współpracy z NATO w zakresie innowacji obronnych.
Źródło: PAP MediaRoom
