Medale „Gloria Artis” dla wybitnych postaci świata kultury – styczeń 2026

W styczniu 2026 roku 25 osób odebrało Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Odznaczenie resortu kultury przyznawane jest przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i działalności kulturalnej, a także za ochronę kultury i dziedzictwa narodowego.

Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Zofia Bisiak – historyczka sztuki, kuratorka wystaw, animatorka amatorskiego ruchu artystycznego aktywnie wspierająca rozwój sztuki nieprofesjonalnej. Autorka wielu ogólnopolskich, regionalnych i środowiskowych projektów związanych z edukacją artystyczną, architektoniczną i przestrzenną. Od 1969 roku pracowała jako specjalista Centralnej Poradni Amatorskiego Ruchu Artystycznego, następnie – w Centrum Animacji Kultury i w Narodowym Centrum Kultury. Od 1983 roku koordynowała działalność Ośrodka Doskonalenia Animatorów Kultury w Łucznicy, w którym rozwijała pracownie i programy edukacyjne: terapii przez sztukę, pedagogiki zabawy, kursy rękodzieła – ceramiki, batiku, witrażu, stolarki, wikliny, zabawki edukacyjnej i sitodruku. Zrealizowała projekt edukacji architektonicznej dzieci i młodzieży pt. „Dialog z otoczeniem”. Współredagowała książkę „Pracownia – miejsce spotkań ze sztuką”. W 2024 r. otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii „Animator kultury”.
• Krzysztof Piesiewicz – prawnik, scenarzysta filmowy i polityk. Współautor scenariuszy do 17 filmów Krzysztofa Kieślowskiego, m.in. „Bez końca” (1984), „Dekalog” (1988), „Podwójne życie Weroniki” (1991) oraz „Trzy kolory: Niebieski” (1993), „Trzy kolory: Biały” (1993) i „Trzy kolory: Czerwony” (1994). Za scenariusz filmu „Trzy kolory. Czerwony” otrzymał nominację do Oscara. Członek instytucji i organizacji zajmujących się kulturą, m.in. Amerykańskiej Akademii Filmowej, Rady Etyki Mediów, Rady Programowej Telewizji Polskiej S.A. oraz rady programowej Studium Generale Europa przy Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Zasiadał w jury konkursu głównego na 49. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes (1996). Jako senator RP angażował się w prace komisji związanych z kulturą, mediami i prawami człowieka.

Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Antoni Bartosz – mediewista i literaturoznawca. W latach 2008-2022 dyrektor Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie;
• Jerzy Walczak – aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, wieloletni członek zespołu Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie.

Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

• Beata Cyboran – dr hab., prof. Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, badaczka i animatorka kultury;
• Jacek Gralczyk – pedagog i animator społeczno-kulturowy, edukator dorosłych i trener. Zajmuje się aktywizacją lokalnych społeczności i edukacją obywatelską;
• Wacław Idziak – socjolog i ekspert ds. rozwoju wsi oraz tworzenia tzw. „wiosek tematycznych”, czyli inicjatyw lokalnych, łączących kulturę, biznes i turystykę na terenach wiejskich;
• Ryszard Michalski – animator kultury i edukator, historyk sztuki, wieloletni lider Stowarzyszenia „Tratwa” w Olsztynie;
• Adam Radosz – kulturoznawca i animator kultury. W latach 2011-2016 dyrektor Mysłowickiego Ośrodka Kultury;
• Joanna Rostkowska – kulturoznawczyni, animatorka kultury i pedagożka teatru. Od ponad 30 lat związana z Dolnym Śląskiem;
• Marek Sztark – menedżer i animator kultury. W latach 2005–2007 dyrektor Opery na Zamku w Szczecinie. Zaangażowany w działania na rzecz Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016;
• Wojciech Szuniewicz – kulturoznawca i animator kultury. W latach 2002-2020 dyrektor Krotoszyńskiego Ośrodka Kultury. Od maja 2020 roku pełni funkcję zastępcy dyrektora ds. merytorycznych w Domu Kultury „Zacisze” w Warszawie;
• Józef Waczyński – historyk, muzealnik i animator kultury, prezes Towarzystwa Przyjaciół Choroszczy. Od prawie 50 lat zajmuje się badaniem, dokumentowaniem i popularyzacją historii lokalnej w regionie podlaskim;
• Piotr Wyrobiec – historyk i muzealnik. W latach 1996–2000 dyrektor Zbiorów Historycznych Ziemi Wadowickiej, a od 2000 roku – Wadowickiego Centrum Kultury. Redaktor naczelny czasopisma „Wadoviana. Przegląd historyczno‑kulturalny”;
• Wojciech Ciurzyński – menedżer i przedsiębiorca w branży deweloperskiej. Były prezes zarządu spółki Polnord, związany z dużymi projektami mieszkaniowymi i komercyjnymi;
• Grażyna Kawala – animatorka kultury, kierowniczka programowa Zamojskiego Lata Teatralnego. Od 1982 r. pracuje w Zamojskim Domu Kultury jako instruktor ds. teatru i recytacji;
• Marcin Pieńkowski – filmoznawca, historyk kina i redaktor. Od 2016 r. był dyrektorem artystycznym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Nowe Horyzonty we Wrocławiu, a od 2021 r. objął funkcję dyrektora festiwalu;
• Grażyna Wrońska – dziennikarka radiowa i regionalna popularyzatorka kultury, od ponad 60 lat związana z Radiem Poznań, gdzie była m.in. szefową Działu Kultury;
• Barbara Zin – architektka i konserwatorka zabytków. Wykładowczyni w Instytucie Historii Architektury i Konserwacji Zabytków na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej;
• Joanna Bielawska-Pałczyńska – konserwatorka zabytków. Od 2012 r. pełni funkcję Miejskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu;
• Grzegorz Sierzputowski – aktor, reżyser i pedagog teatralny. Od 2005 roku kieruje Teatrem Politechniki Warszawskiej;
• Anna Borucka – solistka związana z Operą Śląską o 2008 r. Jej sceniczny dorobek obejmuje szereg znaczących kreacji, m.in. Carmen, Orfeusza, Zofię w „Halce”, partie w „Mocy przeznaczenia” oraz Ulrykę w „Balu maskowym”;
• Anna Wiśniewska-Schoppa – od 2010 roku jedna z czołowych solistek zespołu Opery Śląskiej. Stworzyła wiele pierwszoplanowych ról operowych, takicj jak m.in. Madame Butterfly, Tosca, Halka, Luiza Miller, Mimi w „Cyganerii” oraz Amelia w „Balu maskowym”;
• Maciej Komandera – tenor związany z Operą Śląską od 1998 roku. Stworzył liczne wyraziste role, m.in. Alfreda w „Traviacie”, Radamesa w „Aidzie”, Jontka w „Halce”, Don Joségo w „Carmen”, Stefana w „Strasznym dworze”;
• Łukasz Załęski – tenor związany etatowo z Operą Śląską od 2023 roku. Jako artysta niezależny reprezentował Polskę na prestiżowych europejskich scenach, a szczególnym osiągnięciem były jego wielokrotne występy w „Madamie Butterfly” podczas festiwalu w Bregencji.

Źródło: Zdjęcie: KPRM/Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego